استراتژی فشار حداكثری ترامپ را بشناسیم!

استراتژی فشار حداكثری ترامپ را بشناسیم!

ابوالقاسم قاسم‌زاده

روزنامه اطلاعات

دولت ترامپ سیاست اعمال تحریم علیه ایران را، استراتژی «فشار حداكثری» می‌خواند كه در فاصله زمانی یك هفته‌ای و طی دو اقدام، تروریست نامیدن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و لغو معافیت ادامه خرید نفت و گاز از ایران ظهور و بروز یافت. استراتژی فشار حداكثری به اینجا رسیده است كه «پمپئو» وزیر خارجه و «جان بولتن» مشاور امنیت ملی ترامپ، خطاب به همه كشورها گفتند دولت‌ها باید انتخاب كنند كه همراه با آمریكا باشند یا در كنار ایران قرار گیرند.

پرسش نخست این است، آیا استراتژی فشار حداكثری برنامه و روش جدید برای دولت آمریكاست؟ یا مسبوق به سابقه است؟ در نگاه به عملكرد دولت آمریكا در گذشته می‌توان دید كه همواره با تفكیك دوست و دشمن در سطح جهان، بخصوص در دوران طولانی جهان دو قطبی، «بلوك شرقی و غربی» كه از آن دوران با عنوان «جنگ سرد» یاد می‌شود، ادبیات سیاسی كاخ سفید همواره بر شعار فشار حداكثری علیه مخالفان و دشمنان آمریكا چرخیده است. نمونه بارز آن در جنگ طولانی آمریكا در ویتنام بود كه در آن استراتژی فشار حداكثری تا جنگ همه‌جانبه و فراگیر رسید. دو رئیس‌جمهوری آمریكا، یكی از حزب دمكرات و دیگری از حزب جمهوریخوا‌‌هان، جانسون و نیكسون هر دو تجربه جنگی ویرانگر و جنایتكارانه، در ویتنام را با اجرای استراتژی فشار حداكثری انجام دادند. هر چه زمان این جنگ طولانی‌تر شد، ناكارآمدی استراتژی فشار حداكثری آشكارتر شد؛ تا آنجا كه سناتور مشهور آمریكایی «گلدواتر» در سنای آمریكا در سخنرانی خود، خطاب به رئیس‌جمهوری گفت: «بمب‌های اتمی كه از مالیات مردم ساخته‌ایم و در انبارها داریم، برای نمایش قدرت نیست. باید از آنها برای انجام استراتژی فشار حداكثری در ویتنام و رسیدن به پیروزی نهایی استفاده كرد. اگر «هانوی» بمباران اتمی شود، هم جنگ پایان می‌پذیرد و هم پیروزی مطلق و نهایی ما به دست خواهد آمد!» در آن دوران این سخنرانی سناتور گلدواتر جنجال جهانی به راه انداخت تا آنجا كه شخصیت‌های فكری، فلسفی غرب از جمله، راسل در انگلیس و سارتر در فرانسه به صحنه آمدند و شعار پایان كشتار انسانی در ویتنام و تحقق «صلح» را دادند. جهان با تظاهرات مخالفان جنگ ویتنام به یكباره در برابر استراتژی فشار حداكثری آمریكا علیه مردم و كشور ویتنام قیام كرد و آمریكای جنایتكار در سراسر اروپا، حتی در داخل آمریكا و در اغلب كشورها شعار روز شد. در حالی كه، نیكسون رئیس‌جمهوری آمریكا از حزب جمهوریخواهان بر سر كار بود و برای انجام استراتژی فشار حداكثری سنگ تمام گذاشت و بمباران‌های وحشتناك را در سراسر ویتنام و در سراسر منطقه آن بر اساس فشار حداكثری انجام داد، اما همین انتخاب كه در برابر امواج نفرت جهانی علیه واشنگتن و پاسخ ندادن آن بمباران‌ها در برابر مقاومت مردم ویتنام، موجب شكست آمریكا در جنگ ویتنام شد و در نهایت نیكسون رئیس‌جمهوری وقت آمریكا در حالی كه شكست در جنگ و غلط‌بودن استراتژی فشار حداكثری علیه ویتنام را پذیرفت، با امضای معاهده «صلح» از ویتنام فرار كرد! جنگ ویتنام پایان گرفت. نقد و بررسی تاریخ سیاسی جهان نشان می‌دهد كه كلید تحولات مفهومی قدرت در جهان از پایان جنگ ویتنام و منسوخ‌شدن فشار حداكثری برای تثبیت هژمونی زده شد. در این مسیر، به جای فشار حداكثری قدرت‌های حاكم در جهان جهت‌گیری، «تعامل حداكثری» را استراتژی خود قرار دادند و تعریف جهان در سیطره دو ابرقدرت شرقی و غربی به بایگانی تاریخ سپرده شد. اتحاد جماهیر شوروی فرو پاشید. دیوار برلین فرو ریخت و شعار اروپای واحد تا تشكیل اتحادیه اروپا رسید. چین مائو به دوران جدیدی از تعریف سرمایه‌داری و تجارت جهانی وارد شد. اتحادیه‌های اقتصادی منطقه‌ای با اسامی گوناگون سر بر آوردند. به جای تك‌ جانبه‌گرایی، الگوی چند جانبه‌گرایی استقرار پیدا كرد. در فرصت این یادداشت كوتاه، شرح مرحله به مرحله این تحولات نمی‌گنجد، اما در یك جمله، به جای استراتژی فشار حداكثری، تعامل حداكثری سرلوحه الگوی چند جانبه‌گرایی شد. سیاست در ذیل اقتصاد و تكنولوژی‌های پیشرفته برای زیستن بهتر جوامع قرار گرفت.

اما امروز ترامپ آمده است و از كاخ سفید با شعار «آمریكا اول» می‌خواهد تا بار دیگر استراتژی فشار‌ حداكثری را مستقر سازد. ترامپ علیه همه نهادهای بین‌المللی و علیه تعامل چند جانبه‌گرایی ایستاده است و شعار یك جانبه‌گرایی بر اساس اجرای فشار حداكثری را می‌دهد. سازمان ملل را ارگانی بی‌خاصیت و كهنه می‌خواند. اتحادیه اروپا را ناكارآمد و پیمان بین‌المللی محیط‌زیست و آب‌و‌هوایی را باطل كرد. فلسطین و فلسطینیان را مرده و همه سرزمین آنها را در تعریف هژمونی بلامنازع صهیونیسم می‌خواهد و منطقه سرزمینی جولان سوریه را به اسرائیل می‌بخشد. شیوخ عرب حاكم در جنوب خلیج‌فارس را ابلهان ثروتمند كه ذخایر عظیم دلاری دارند، توصیف می‌كند كه برای حراست خود از سوی آمریكا باید دلارهای نفتی‌شان را روانه كاخ سفید كنند و فرماندهی «نتانیاهو» نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی را بر سراسر منطقه پذیرا باشند و با او علیه هرگونه مقاومت در خاورمیانه همراه و هماهنگ شوند.

ترامپ براساس شعار «آمریكا اول» و استراتژی فشار حداكثری سیاست فشار تعرفه‌های تجاری را علیه چین كه بزرگترین بازار تجاری آن آمریكاست، علیه كشورهای عضو اتحادیه اروپا، علیه كانادا و... به اجرا درآورد و یكباره همه قواعد تجارت آزاد را زیرپا گذاشت. بحران تعرفه‌های تجاری همچنان ادامه دارد. لغو پیمان آمریكا، روسیه درباره موشك‌های میانبُرد دارای كلاهك هسته‌ای كه بین ریگان ـ گورباچف امضاء شده بود مسكو و واشنگتن را وارد مرحله جدید از رقابت‌های تسلیحاتی استراتژیكی و اتمی كرده است. بستر تمامی این رویدادها نشان می‌دهد كه استراتژی فشار حداكثری در تنظیم روابط آمریكا در صحنه بین‌المللی بار دیگر در دستور كار قرار گرفته است.

این استراتژی در مقابله با جمهوری اسلامی، دو هدف اولیه را دنبال می‌كند. هدف اول، انزوای جمهوری اسلامی ایران در منطقه و جهان. هدف دوم، وادار سازی تهران به مذاكره با واشنگتن در شرایط «استیصال» و نابودی و فروپاشی اقتصادی است. پمپئو وزیر خارجه ترامپ به اجرای استراتژی فشار حداكثری علیه ایران اشاره كرد و گفت: « ما این سیاست را چنان دنبال خواهیم كرد تا مردم ایران در گرسنگی شدید قرار گیرند و علیه دولت ایران دست به شورش اجتماعی بزنند.» این سخنان وزیر خارجه ترامپ مورد اعتراض اغلب دولت‌ها در اروپا و رسانه‌های بین‌المللی قرار گرفت.

استراتژی فشار حداكثری سیاست دولت ترامپ برنامه‌ای براساس تثبیت «آمریكا اول» است كه به صورت بین‌المللی دنبال می‌شود، اگر چه در صدر جهت‌گیری آن علیه جمهوری اسلامی ایران برای استقرار خاورمیانه جدید با تثبیت هژمونی رژیم صهیونیستی و رهبری آن است. این سیاست تا اینجا ناكام مانده است.

 

مرکز خدمات حقوقی آبسرد
IMAGE نیمه دوم هفته دوم خرداد،افزایش دما به همراه بارش های رگباری
شنبه, 04 خرداد 1398
بطور طبیعی در فلات مرکزی ایران خرداد ماه زمان آغاز... ادامه مطلب ...
IMAGE انسداد و مسلوب المنفعه شدن 8 حلقه چاه آب غیر مجاز
شنبه, 04 خرداد 1398
ظاهراً این روزها شهرستان دماوند علاوه بر مشکل زمین... ادامه مطلب ...
IMAGE شب های قدر بر مومنان خدا جو گرامی باد
جمعه, 03 خرداد 1398
شب قدر است و من قدری ندارم چه سازم توشه قبری ندارم شب... ادامه مطلب ...
IMAGE شروع موج جدید بارش های رگباری از هفته آخر اردیبهشت/خرداد با باران می آید
یکشنبه, 22 ارديبهشت 1398
مطابق آخرین خروجی مدل های میان مدت هواشناسی با نفوذ... ادامه مطلب ...
IMAGE آنها که بر طبل جنگ می کوبند...!
شنبه, 21 ارديبهشت 1398
این روزها تنش لفظی بین ایران و ایالات متحده آمریکا به... ادامه مطلب ...
IMAGE پایان هر جنگی مذاکره است!
پنج شنبه, 19 ارديبهشت 1398
نگاه تحليلگران: "پایان هر جنگی مذاکره است!" علی آهنگر،... ادامه مطلب ...
IMAGE تشریح وضعیت آب روستائی در شهرستان دماوند
پنج شنبه, 19 ارديبهشت 1398
مدیر آب و فاضلاب روستایی شهرستان دماوند با بیان اینکه... ادامه مطلب ...
IMAGE ورود موج جدید بارشی در روزهای پایانی هفته
چهارشنبه, 18 ارديبهشت 1398
از امروز (چهارشنبه 18 اردیبهشت) بتدریج با ورود یک موج... ادامه مطلب ...
IMAGE از ساسی مانکن تا آبراهام لینکلن
سه شنبه, 17 ارديبهشت 1398
صبح روز سه شنبه (17 اردیبهشت 98)در حالیکه همه نگاه ها... ادامه مطلب ...
IMAGE روسیه برنده نهائی جنگ ایران و آمریکا
سه شنبه, 17 ارديبهشت 1398
ظاهراً روس ها از اینکه بین ایران و آمریکا جنگی اتفاق... ادامه مطلب ...
IMAGE خروج ایران از برجام،همان چیزی که ترامپ می خواهد
سه شنبه, 17 ارديبهشت 1398
در خبرهای امروز آمده بود که ، احتمالا حسن روحانی،... ادامه مطلب ...
IMAGE حلول ماه مبارک رمضان مبارک باد
یکشنبه, 15 ارديبهشت 1398
حلول ماه مبارک رمضان بر تمام مسلمانان جهان و بویژه... ادامه مطلب ...